Բացահայտիր Սյունիքը - Շաքիի ջրվեժ. Սյունիքի կապուտաչյա գեղեցկուհին
Շաքիի ջրվեժը Սյունյաց աշխարհի ամենատպավորիչ բնական հուշարձաններից է, որը գտնվում է Որոտանի կիրճում՝ Շաքի գետի վրա:
Ջրվեժի բարձրությունը տատանվում է 15-ից 18 մետրի սահմաններում, իսկ թափվող ջրերի սպիտակափրփուր շերտը ստեղծում է հզոր ու գեղեցիկ տեսարան, որը ներդաշնակորեն ձուլվում է շրջակա ժայռոտ լանդշաֆտին:
Այս վայրը պատմամշակութային մեծ արժեք ունի, քանի որ ջրվեժի շրջակա քարայրներում և ժայռերի խորշերում հայտնաբերվել են նախնադարյան մարդու գործունեության վկայություններ, այդ թվում՝ պալեոլիթյան ժամանակաշրջանի մոխիր և գործիքներ:
Սա վկայում է այն մասին, որ տարածքը բնակեցված է եղել հազարամյակներ առաջ:
Ջրվեժի անվանումը կապվում է մի հուզիչ ավանդության հետ, ըստ որի՝ թշնամիների ձեռքը գերի ընկած 93 կույսերից մեկը՝ կապուտաչյա Շաքեն, փորձելով փրկվել առևանգիչներից, նետվում է գետը:
Հենց այդ պահին ջրերի մեջ մի ժայռ է բարձրանում, և գահավիժող ջուրը իր սպիտակ քողի տակ թաքցնում է աղջկան՝ փրկելով նրան անպատվությունից:
Այդ օրվանից ջրվեժն ու մոտակա բնակավայրը կրում են նրա անունը:
Ներկայումս ջրվեժի ջրերի զգալի մասն ուղղվում է դեպի Շաքիի հիդրոէլեկտրակայան, սակայն զբոսաշրջային սեզոնի ընթացքում և հատուկ այցելությունների ժամանակ այն գործում է իր ողջ հզորությամբ՝ մնալով Հայաստանի ամենաճանաչված և սիրված տեսարժան վայրերից մեկը:
Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։
Ջրվեժը տեղակայված է Սիսիան քաղաքից մոտ 3 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Շաքի գյուղից ներքև՝ ընդամենը 1 կմ հեռավորության վրա:
Շաքիի ջրվեժ այցելելու ամենահարմար ժամանակահատվածը մայիսից սեպտեմբերն է, երբ բնությունը լիարժեք արթնացած է, իսկ եղանակը՝ բարենպաստ։ Գարնան վերջին և ամռան սկզբին ջրվեժը հատկապես վարար է ու տպավորիչ, իսկ շրջակա կիրճը ծածկված է թարմ կանաչով։
Կոորդինատներն են՝ 39°33′08″N 45°59′38″E