Բացահայտիր Սյունիքը-Սրաշենի Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի
Սյունիքի մարզի հարուստ պատմաճարտարապետական ժառանգության մեջ իր ուրույն տեղն ունի Սրաշեն գյուղի մոտակայքում գտնվող Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին։
Այս հոյակերտ կառույցը, որը դարեր շարունակ կանգուն է եղել անտառի եզրին, հանդիսանում է հայկական միջնադարյան հոգևոր մշակույթի և շինարարական արվեստի վառ օրինակներից մեկը:
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին պատկանում է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն և կառուցվել է 17-րդ դարում: Ճարտարապետական հորինվածքով այն եռանավ բազիլիկ կառույց է՝ հիմնված տեղական կոպտատաշ և անմշակ քարերի վրա, ինչը բնորոշ է այդ ժամանակաշրջանի Սյունյաց ճարտարապետական դպրոցին։
Եկեղեցին կառուցվել է միջնադարյան հին գյուղատեղիի տարածքում, որն այսօր շրջապատված է խիտ և գեղատեսիլ անտառով:
Եկեղեցու շրջակայքում պահպանվել է հին գերեզմանատունը՝ պատմական տապանաքարերով, որոնք լրացուցիչ արժեք են հաղորդում հուշարձանախմբին։
Բացի այդ, պատմական կառույցի անմիջական հարևանությամբ է գտնվում 1967 թվականին կանգնեցված հուշարձանը, որը նվիրված է Երկրորդ աշխարհամարտում զոհված սրաշենցի համագյուղացիների հիշատակին։
Հուշարձանի և դրա հարակից տարածքի նկատմամբ հետաքրքրությունն էլ ավելի մեծացավ 2016-2018 թվականներին իրականացված հնագիտական պեղումների շնորհիվ:
Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված արտեֆակտները փաստում են, որ այս տարածքը բնակեցված է եղել շատ ավելի վաղ շրջանից, քան եկեղեցու կառուցումն է։
Հայտնաբերված հնագիտական նյութերի թվում առանձնանում են պարսկական ժամանակաշրջանի արժեքավոր մետաղադրամները, կապտականաչավուն նուրբ ուլունքները, ինչպես նաև 11 կավե ճրագամաններ, որոնք ունեն տարբեր ձևեր՝ արդուկաձև, նավաձև, շերեփաձև և այլն: Այս գտածոները պատկերացում են տալիս ժամանակի տեղական արհեստագործության և կենցաղի մակարդակի մասին:
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում՝ Կապան քաղաքից մոտ 14 կմ դեպի հարավ-արևելք, Սրաշեն գյուղի մոտակայքում գտնվող միջնադարյան գյուղատեղիի անտառի եզրին:
Կոորդինատներ՝ 39°04′47″N 46°30′05″E: