Բացահայտիր Սյունիքը-Երիցավանք

· Սյունիքի Մարզ

Բացահայտիր Սյունիքը-Երիցավանք

Երիցավանքը 5-11-րդ դարերի հայկական ճարտարապետական ուշագրավ հուշարձան է, որը Սյունիքի ճարտարապետական դպրոցի քիչ հայտնի, բայց արժեքավոր կոթողներից մեկն է։

Վանական համալիրը հիմնադրվել է 5-րդ դարում Սյունյաց մետրոպոլիտ Երիցակի կողմից, ինչի մասին վկայում է նաև 13-14-րդ դարերի պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանը։

Ներկայումս համալիրը մասամբ ավերված վիճակում է, սակայն նախկինում այն բաղկացած է եղել եկեղեցուց, գավթից, զանգակատնից և մատուռից։

Կառույցի հյուսիսային կողմում դեռևս նշմարվում են մատուռի ավերակները, իսկ երբեմնի հզոր համալիրից պահպանվել են նաև պարիսպների հետքերը։

​Համալիրի գլխավոր հուշարձանը Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա եկեղեցին է։ Այն կառուցված է կիսամշակ բազալտե քարերից և ունի մոտ 20 մետր երկարություն ու 7 մետր լայնություն։

Եկեղեցին իր հորինվածքով բացառիկ ու եզակի օրինակ է հայ ճարտարապետության մեջ. այն արևելքից արևմուտք ձգված միանավ թաղածածկ դահլիճ է, որի ընդերկայնական՝ հյուսիսային և հարավային ճակատները (պատերը) ունեն երեքական բաց կամարաշարեր։

Կառուցողական այսպիսի ոճն ու լուծումները խիստ հազվադեպ են հանդիպում նույն ժամանակաշրջանի այլ հուշարձաններում։

​Ժամանակի ընթացքում, հավանաբար միջնադարյան քաղաքական անկայուն պայմաններից ելնելով և պաշտպանական նպատակներով, վանքը վերածվել է ամրոցատիպ կառույցի և շրջափակվել կրկնակի պարսպապատերով։

Երիցավանքը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզում (Կապանի շրջան), Արծվանիկ գյուղից մոտ 3 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ բարձրադիր սարահարթի վրա։

​Կոորդինատները.

39°15′54″N 46°28′38″E