Բացահայտիր Սյունիքը - Խուստուփի մատուռ
Խուստուփի մատուռը Սյունյաց աշխարհի ամենանվիրական և պատմականորեն արժեքավոր սրբավայրերից մեկն է, որն անմիջականորեն կապված է հայոց պետականության և ռազմարվեստի մեծագույն գործիչ, Սպարապետ Գարեգին Նժդեհի անվան ու հիշատակի հետ:
Այս հոգևոր կառույցը թվագրվում է X-XI դարերով և դարեր շարունակ եղել է տեղի բնակչության աղոթատեղին:
Մատուռն առանձնահատուկ նշանակություն ձեռք բերեց հատկապես այն պատճառով, որ Գարեգին Նժդեհի շիրիմի հարևանությամբ գտնվող կարևորագույն ուխտատեղի է, ուր ամեն տարի հազարավոր ուխտավորներ, հայրենասերներ և զբոսաշրջիկներ են այցելում՝ հարգանքի տուրք մատուցելու նրա հիշատակին և հաղորդակցվելու լեռան խորհրդավոր էներգետիկային:
Կառույցն իրենից ներկայացնում է ավանդական հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պարզ, բայց տպավորիչ նմուշ, որը հիանալիորեն միախառնվում է շրջակա վեհաշուք լեռնային լանդշաֆտին:
Մատուռի աշխարհագրական տեղակայումը գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ Կապան քաղաքի հարևանությամբ վեր խոյացող հզոր Խուստուփ լեռան լանջին:
Այն կոնկրետ տեղադրված է Կապանի պատմական Բեհիս (կամ Բեխ) թաղամասի վերնամասում, ինչը տեղանքին հաղորդում է լրացուցիչ պատմամշակութային շեշտադրում:
Դեպի մատուռ տանող ճանապարհը հայտնի է իր բարդ, բայց չափազանց գեղատեսիլ արշավային երթուղիներով, որոնք անցնում են խիտ անտառների և ալպիական մարգագետինների միջով՝ բացելով համայնապատկերային տեսարաններ ողջ Կապանի տարածաշրջանի վրա:
Աշխարհագրական կոորդինատները.
39°09'38.3"N 46°19'49.4"E