Բացահայտիր Սյունիքը - Զվարավանք

Զվարավանքը (նաև՝ Զվարի վանք կամ Զվարավանքի եկեղեցի) Սյունիքի մարզի պատմական սրբավայրերից է: Այն գտնվում է Մեղրի համայնքի Լիճք գյուղից մոտ 1,5 կմ հարավ-արևմուտք՝ Զվար գետի հովտում, նախկին Զվար բնակատեղի տարածքում: Վանքը թվագրվում է XVII դարով, իսկ շրջակայքում պահպանվել են հին գերեզմանոցի հետքեր:

​Զվարավանքի պատմությունը կապված է պատմական Արևիք գավառի հոգևոր կյանքի և Զվար հին բնակատեղիի հետ: Պատմական ու տեղագրական հրապարակումներում վանքը հիշատակվում է նաև Զվարի կամ Զվարավանքի վանք անվանումներով:

​Զվարավանի եկեղեցին XVII դարի հայկական եկեղեցաշինության ուշագրավ օրինակ է: Այն ուղղանկյուն հատակագծով, թաղածածկ դահլիճային կառույց է՝ երկթեք ծածկով և խորանի երկու կողմերում տեղադրված զույգ ավանդատներով: Կառուցված է ճեղքված բազալտով և կրաշաղախով: Ներքին տարածության երկայնական պատերի հզոր որմնամույթերն ու թաղակիր կամարները բաժանում են աղոթասրահը հատվածների: Այս ճարտարապետական լուծումը բնորոշ է Մեղրիի տարածաշրջանի XVII դարի մի շարք եկեղեցիներին:

​Զվարավանքի մասին պահպանվել են տեղական ավանդություններ: Տեղական ավանդույթներում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև Վարդավառի տոնը, որի առթիվ մարդիկ ուխտագնացություն են կատարել դեպի վանք: Այս սովորույթը վկայում է սրբավայրի կարևորության մասին շրջակա բնակչության հոգևոր կյանքում:

​Զվարավանքը կարևոր հուշարձան է Մեղրիի տարածաշրջանի պատմության և հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ուսումնասիրության համար: Այն ներկայացնում է ոչ միայն կրոնական ժառանգությունը, այլև նախկին բնակավայրերի, ուխտագնացության ավանդույթների և տեղական պատմական հիշողության հետ կապված մշակութային միջավայրը:

​Տեղակայումը՝ Հայաստան, Սյունիքի մարզ, Մեղրի համայնք, Լիճք գյուղից մոտ 1.5 կմ հարավ-արևմուտք (Զվար գետի հովիտ)

Կոորդինատներ՝ 39°03′27″ հս․ լ․ 46°11′00″ աե․ երլ․ 

Լուսանկարը `Meghri. am-ի