Բացահայտիր Սյունիքը-Շահանդուխտի քարն ու մատուռը
Ստեփան Օրբելյանի ավանդած պատմության համաձայն՝ Աղվանքի Վարազ Տրդատ իշխանի դուստր Շահանդուխտը, ում չքնաղ գեղեցկությունը զարմանք էր պատճառում բոլորին, հարս էր գնում Թորգոմյան տուն: Երբ նա ուղեկցող հեծելազորով անցնում էր Բաղաց աշխարհի ապառաժոտ ճանապարհով՝ Սաթքի (Տաթևի) սահմանում, նրանց վրա հանկարծակի հարձակվում են այլազգի հարստակիչները (իսմայելացիները) և կոտորում ուղեկցողներին:
Չկամենալով ընկնել թշնամու ձեռքը՝ Շահանդուխտը հիշում է Սուրբ Հռիփսիմեին, խաչակնքում է և ձիու հետ միասին թռչում անդունդը: Հրաշքով՝ քամու ուժգին հոսանքով և աներևույթ զորությամբ, նա անվնաս իջնում է ձորի խորխորատը: Ի նշան երախտագիտության՝ օրիորդն իրեն նվիրում է Քրիստոսին, հրաժարվում աշխարհիկ կյանքից, կառուցում մատուռ և այլ կույսերի հետ ճգնում ու ապաշխարում այնտեղ շուրջ 30 տարի: Նա իր ողջ ունեցվածքը կտակում է Սյունյաց եպիսկոպոսին՝ կեսը կարիքավորներին բաժանելու, իսկ մյուս կեսը Սուրբ եկեղեցուն նվիրելու համար:
Այն հսկա ժայռաբեկորը, որի գլխից ըստ ավանդության թռել է Շահանդուխտը, տեղաբնակների կողմից անվանվել է Շահանդուխտի քար (հայտնի է նաև որպես Հարսնաքար):
Տեղակայում և Կոորդինատներ
Շահանդուխտի քարը և մատուռը գտնվում են Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում՝ Տաթևի վանքի ճիշտ դեմուդեմ՝ Որոտան գետի ձորի վրա (պատմական Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ծղուկք գավառում, Տաթև-Բաղք ճանապարհին):
Կոորդինատները՝ 39.3813° N, 46.2514° E (Տաթևի վանքի և Որոտանի կիրճի հարակից տարածք):