Ճանաչենք Սյունիքի մարզի մեծերին-Գրիգորի (Գիլո) Համբարձումյան

· Կապան

Ճանաչենք Սյունիքի մարզի մեծերին-Գրիգորի (Գիլո) Համբարձումյան

Գրիգորի (Գիլո) Դավիթի Համբարձումյանը հայկական ֆուտբոլի պատմության ամենավառ և լեգենդար դեմքերից մեկն է, ով իր ողջ կյանքը նվիրել է սպորտին և ապրել ֆուտբոլով։ Ծնվել է 1933 թվականի օգոստոսի 28-ին Ղափանում (ներկայումս՝ Կապան)։ Ժողովրդի կողմից սիրված ֆուտբոլիստը ստացել էր «Գելո» («Հպարտ գայլ») մականունը, որը նրան տրվել էր խաղադաշտում ցուցաբերած արիության, տոկունության և անկոտրում ոգու համար։ Նա համաժողովրդական մեծ սեր ու հարգանք էր վայելում։

​Գրիգորի Համբարձումյանն իր մարզական կարիերան սկսել է հայրենի Կապանի «Լեռնագործ» (այժմ՝ «Գանձասար») ակումբում, իսկ 1953 թվականին հրավիրվել է Երևանի «Սպարտակ»։ Հանդես գալով աջ եզրային պաշտպանի դիրքում՝ նա ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն լիգայում անցկացրել է 33 խաղ և դարձել 2 գոլի հեղինակ։ 1960 թվականին նրան շնորհվել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչում։

​Համբարձումյանն առաջին հայ ֆուտբոլիստն է, ով ընդգրկվել է ԽՍՀՄ մրցաշրջանի 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում. 1961 թվականին նա այդ ցուցակում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։ Իր փայլուն խաղի շնորհիվ նա հրավեր է ստացել ԽՍՀՄ ազգային հավաքականից։ 1962 թվականին Չիլիում կայանալիք ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունից առաջ՝ մրցաշարի մեկնարկից 45 օր առաջ, նա ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականի՝ ՖԻՖԱ-ին ներկայացված 40 ֆուտբոլիստներից բաղկացած հայտացուցակում և մասնակցել նախապատրաստական հավաքներին։ Ցավոք, ստացած ծանր վնասվածքի պատճառով նա չի կարողացել մասնակցել աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլին (որոշ աղբյուրներում նշվում է նաև այն ժամանակ գոյություն ունեցած ազգային խտրականության գործոնը)։

​Լիովին չապաքինվելով վնասվածքից՝ նա ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան և անցել մարզչական աշխատանքի։

1966 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մարզչի կոչում։ Որպես մարզիչ՝ գլխավորել է Կապանի «Լեռնագործ» ակումբը, որը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ առաջնության «Բ» կարգում։ Նրա գլխավորությամբ «Լեռնագործը» 1966 թվականին գրավել է առաջին տեղը և պայքարել «Ա» կարգ դուրս գալու համար՝ Տկիբուլիում անցկացված եզրափակիչ փուլում մրցելով «Նեման» (Գրոդնո), «Պոլադ» (Սումգայիթ) և «Մեշախտե» (Տկիբուլի) թիմերի հետ։

​Գրիգորի Համբարձումյանի ընտանիքում սպորտային ավանդույթները շարունակվել են. նա Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր, հայտնի ջրացատկորդ Դավիթ Համբարձումյանի հայրն է։ Լեգենդար ֆուտբոլիստն ու մարզիչը կյանքից հեռացել է 2014 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ իր հետևում թողնելով հարուստ մարզական հսկայական ժառանգություն։